دوره های مرور

باید دانست که حفظ قرآن اگر چه مهم است ، اما مرور و تکرار محفوظات مهم تر است . چه بسیار کسانی که با زحمت بسیار ایات قرآن را در سینه خود ثبت و ضبط کردند ، اما به دلیل سهل انگاری در تکرار و مرور ایات ، این نعمت بزرگ را از دست دادند و نتوانستند ایات قرآن را در سینه خود باقی نگه دارند . این نکته را هم بیفزایم که به فتوای بعضی از مراجع تقلید ، اگر کسی حافظ قرآن شد ، لازم است که با تکرار ایات از فراموش شدن ایات جلوگیری کند؛ چرا که برخی روایات دلالت می کنند بر مذمت و ممنوعیت فراموشی ایات حفظ شده .

برای مرور قرآن کریم ، اصولی وجود دارد که حافظ با رعایت آنها می تواند زمینه استفاده از زحمات خود را فراهم کند .

اصل اول : حافظ قرآن باید در تکرار و مرور ایات همواره نظم و برنامه ریزی را مدنظر داشته باشد و به صورت مرتب آن را دنبال کند و بین تکرار ایات وقفه نیفتد . چنان که گفتیم ، اگر کسی کاری را به صورت مستمر و پی گیر دنبال کند ، هر چند کم باشد ، نتیجه بخش تر خواهد بود تا کاری که به صورت مقطعی است و ادامه نمی یابد .

اصل دوم : مرور ایات حتماً باید از حفظ باشد ، نه از روی قرآن . برخی از حافظان ، برای تکرار محفوظات خود به قرآن نگاه می کنند و بعد از مدتی متوجه می شوند که محفوظات آنها ضعیف شده ؛ علت این است که آنها ایات را از حفظ تکرار نکرده اند .

اصل سوم : هر چند باید تکرار محفوظات از حفظ باشد ، اما این بدان معنا نیست که روخوانی قرآن را ترک کنیم ؛ بلکه لازم است که حافظ قرآن هر از چند گاهی به خطوط و ایات قرآن نظر بیفکند ؛ تا هم از فضیلت نگاه به ایات قرآن بهره گیرد ، هم چشمان او نورانی شود و هم مکان و موقعیت ایه در صفحه در ذهن تثبیت گردد. در برخی روایات ، تأکید شده که قرآن را از رو بخوانید .

اصل چهارم : یکی از اهداف تکرار ایات این است که حافظ نقاط ضعف و خطاهای خود را شناسایی کند . باید دانست که کسانی که متنی مثل قرآن کریم را به خاطر می سپارند، معمولاً خطاهای معین و مشخصی دارند . آنها اگر بتوانند خطاهای خود را شناسایی کنند و در پی برطرف کردن آنها برایند ، می توانند در مدت کوتاهی به حد بسیار بالایی از تسلط دست یابند ؛ به گونه ای ایات طولانی را بدون هیچ گونه خطا و غلطی تلاوت کنند 

امام رضا علیه السلام فرمودند: « من در هر سه روز ، یک دور قرآن را ختم می کنم و اگر بخواهم می توانم زودتر هم آن را ختم کنم؛ اما این کار را نمی کنم؛ چون در هر ایه ای که ذکر بهشت شده، از خدای متعال بهشت را طلب می کنم ، و هرگاه به ایه ای می رسم که در آن یادی از جهنم شده ، به خدای متعال پناه می برم ، و در ایه تفکر و تأمل می کنم«.